Szczególne postacie astmy

Astma wysiłkowa


Powysiłkowy skurcz oskrzeli jest inaczej nazywany astmą wysiłkową. W rzeczywistości nie ma podłoża wybitnie alergicznego. Jest to reakcja wynikająca z nadreaktywności oskrzeli. Bezpośrednio po wysiłku pojawia się duszność, która samoistnie ustępuje po 30-45 minutach odpoczynku.

Prawdopodobnie przyczyną skurczu oskrzeli jest utrata wody, do której dochodzi podczas szybkiego oddychania przy wysiłku. Zmniejszona ilość wody prowadzi do zwiększonego uwalniania mediatorów zapalnych w ścianach dróg oddechowych, co jest przyczyną skurczu oskrzeli i duszności.

Astma zawodowa


Astmę zawodową można rozpoznać, gdy jest ona spowodowana specyficznym czynnikiem wywołującym, na którego ekspozycję pacjent wystawiony jest tylko i wyłącznie w pracy, nie poza nim. Mechanizm powstawania może mieć charakter immunologiczny - związany z przeciwciałami klasy IgE oraz nieimmunologiczny - wywołany czynnikami drażniącymi.

Pierwszy typ astmy zawodowej występuje po około kilku miesiącach a nawet po kliku latach codziennej ekspozycji. Natomiast typ drugi - nieimmunologiczny - powstaje natychmiast po kontakcie z drażniącą substancją.

Astma ciężka i trudna


Astma ciężka i trudna dotyczy koło 5% chorych. W tej postaci astmy nie można opanować objawów klinicznych mimo optymalnego leczenia przez co najmniej 6 miesięcy najwyższymi możliwymi dawkami glikokortykosteroidów wziewnych. Konieczne do rozpoznania astmy trudnej jest wykluczenie wszystkich czynników mogących być przyczyną złej kontroli astmy.

Astma chwiejna


Astma chwiejna charakteryzuje się niestabilnym i przez to nieprzewidywalnym przebiegiem. Często nie można ustalić czynnika wywołującego. Chwiejność astmy określa się albo uporczywymi zmianami PEF pomimo leczenia glikokortykosteroidami w dużych dawkach albo nagłymi spadkami PEF przy praktycznie prawidłowej czynności płuc i braku objawów klinicznych między napadami.

Astma steroidooporna


Astma steroidooporna jest rozpoznawana wówczas, gdy po 2 tygodniach leczenia glikokortykosteroidami doustnymi w dużej dawce zmiany na lepsze w badaniu spirometrycznym są znikome. Jest to na szczęście bardzo rzadka sytuacja - zdarza się 1 na 100-10000 przypadków choroby.

Astma steroidozależna


Astma steroidozależna jest to rodzaj astmy, w której lekarze zmuszeni są do stosowania stale glikokortykosteroidów doustnych. Wynika to z faktu, że jakakolwiek próba obniżenia dawki lub zmiany leku na postać wziewną kończy się zaostrzeniem choroby. Kontrolę astmy zapewniają tylko glikokortykosteroidy w formie tabletek.

Astma u dziewczynek


Astma u dziewczynek i kobiet w okresie przedmiesiączkowym charakteryzuje się nasileniem objawów oraz obniżeniem wskaźnika PEF. Objawy pojawiają się zazwyczaj kilka dni przed miesiączką a sytuacja normuje się w pierwszych dniach menstruacji.

Małgorzata Kowalska

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne".
2) R. Chazan: "Pneumonologia i alergologia praktyczna".