Objawy kliniczne uczulenia na użądlenie owadów

Wachlarz objawów świadczący o nadwrażliwości na jad owadów jest bardzo szeroki, od stosunkowo łagodnych reakcji miejscowych do bardzo ciężkich i wyjątkowo gwałtownie przebiegających objawów wstrząsu anafilaktycznego.

Łagodna reakcja na alergenem zwykle prezentuje się jako obrzęk i swędzący rumień wokół miejsca użądlenia. Długość trwania objawów nie przekracza 15-20 minut a zmiany skórne ustępują bez żadnych śladów. Ten obraz kliniczny odzwierciedla miejscową reakcję alergiczną związaną z przeciwciałami klasy IgE.

O umiarkowanej reakcji mówimy, gdy odczyn zapalny jest bardziej rozlany. Towarzyszy mu silnie zaznaczony obrzęk, często całej kończyny. Dodatkowo może pojawić się wysypka o typie pokrzywki na całym ciele. Taki obraz kliniczny również związany jest z przeciwciałami klasy IgE.

Do najcięższych reakcji o uogólnionym charakterze dochodzi w ciągu kilku minut lub nawet sekund po użądleniu przez owada. Pojawia się silny świąd, zaczerwienienie, pokrzywka błyskawicznie szerzy się na całe ciało. Niekiedy dochodzi również do groźnego obrzęku krtani i języka (zwęża to drogi oddechowe i może prowadzić do kłopotów z oddychaniem). Najpoważniejszym skutkiem ciężkiej reakcji alergicznej jest wystąpienie objawów wstrząsu anafilaktycznego - spadku ciśnienia tętniczego, wzrostu tętna, utraty przytomności aż do zgonu.

Małgorzata Kowalska

Literatura:
1) J. Engel: "Kompendium alergii".
2) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne".