Nadwrażliwość typu IV

Nadwrażliwość typu IV nosi nazwę reakcji opóźnionej. Można go podzielić na dwa typy - typu tuberkulinowego i typu wyprysku kontaktowego.

Typ IV dotyczy wielu tkanek i leży u podstaw licznych chorób o różnorodnym charakterze. Bierze udział w patogenezie odrzucania przeszczepów, wysypek polekowych czy zmian zapalnych w gruźlicy a typ wyprysku kontaktowego - w powstawaniu wyprysku kontaktowego ostrego i przewlekłego.

W grupie antygenów tworzących typ IV nadwrażliwości można znaleźć zarówno leki, toksyny bakteryjne oraz antygeny wewnątrzpochodne, jak i alergeny typowo kontaktowe (kosmetyki, leki stosowane zewnętrznie czy substancje zawodowe - pyły, guma).

Pierwsze objawy pojawiają się zwykle po kilku godzinach do kilku dni (dla typu tuberkulinowego to zwykle około 24 godziny a dla typu wypryskowego - 48 godzin). Komórki uczestniczące w reakcji typu IV to uczulone na dany antygen limfocyty T, które po kontakcie z alergenem uwalniają mediatory zapalne - limfokiny. Natomiast za charakterystyczny objaw - naciek zapalny na skórze - odpowiadają gromadzące się w tym rejonie monocyty i makrofagi.

Małgorzata Kowalska

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne".
2) S. Jabłońska, S. Majewski: "Choroby skóry".