Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry jest to zespół objawów skórnych o charakterze zapalnym, które związane są z genetycznie uwarunkowanym niedorozwojem bariery skórnej i nadwrażliwością miejscową.

Atopowe zapalenie skóry wyróżnia się zmianami wypryskowymi z silnie zaznaczonym świądem. Towarzyszy jej lichenizacja, czyli zgrubienie i szorstkość długotrwale zmienionej zapalnie i drapanej skóry. Choroba ma przewlekły charakter. Rozpoczyna się zazwyczaj w dzieciństwie, ale istnieją przypadki wystąpienia pierwszych objawów u osób dorosłych. Choroba często nawraca, choć ma tendencje do wygasania wraz z wiekiem.

Wśród przyczyn atopowego zapalenia skóry wymienia się, poza czynnikami genetycznymi, atopię oraz zaburzenia mechanizmów odpornościowych w skórze związanych z defektem limfocytów T. Czynniki genetyczne odgrywają kluczową rolę w występowaniu AZS. Jednak dziedziczenie ma charakter wielogenowy i do dziś nie udało się do końca poznać mechanizmu powstawania objawów. Jednak pewne jest, że dziecko rodziców chorych na AZS jest bardziej narażone na to schorzenie.

Przyczyny atopowego zapalenia skóry


Udowodniono związek między pewnymi substancjami a ryzykiem wystąpienia zmian wypryskowych u chorych na atopowe zapalenie skóry. Pacjenci po ekspozycji na dany alergen częściej doświadczają nawrotów choroby lub nasilenia objawów. Do alergenów najczęściej wiązanych z tą chorobą należą alergeny wziewne (pyłki, kurz, roztocza), pokarmy, antygeny bakteryjne, grzybicze (niektóre drożdżaki) i wirusowe. Istnieją również tak zwane autoantygeny, czyli białka własne organizmu, przeciw którym powstają przeciwciała i dochodzi do reakcji alergicznej.

Wśród czynników nasilających warto wymienić nagłe zmiany temperatury otoczenia, zbyt częste mycie w wysuszających skórę detergentach i mydłach, małą wilgotność powietrza, zakażenie skóry gronkowcem złocistym. Istnieję związek między wystąpieniem objawów a noszeniem wełnianych swetrów, co ma związek z obecnością lanoliny w owczej wełnie. Nie do przeoczenia wydaje się również fakt, że stres wyraźnie nasila świąd i zmiany skórne u chorych na atopowe zapalenie skóry.

Małgorzata Kowalska

Literatura:
1) S. Jabłońska, S. Majewski: "Choroby skóry".
2) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne".