Anafilaksja

Anafilaksja to bardzo gwałtowna, ciężka w przebiegu reakcja alergiczna na niegroźny w swym charakterze alergen.

Anafilaksja najczęściej pojawia się ona po ugryzieniu przez owada - pszczołę lub osę - lub po zjedzeniu pokarmu, na który pacjent jest uczulony - na przykład orzeszki ziemne czy mleko. Ma ona bardzo poważne konsekwencje i charakteryzuje się mocno wyrażonymi objawami klinicznymi. Anafilaksja może doprowadzić do zgonu, gdy nie jest odpowiednio szybko i skutecznie leczona.

U podłoża zjawiska anafilaksji leżą procesy immunologiczne, które rozwijają się we wszystkich układach i narządach wewnętrznych jednocześnie. Mediatory zapalne nie różnią się od tych działających w pozostałych procesach alergicznych, ale jest ich o wiele więcej, co bezpośrednio wpływa na stopień wyrażenia objawów.

Objawy anafilaksji


Symptomy anafilaksji dotyczą skóry - pojawia się swędząca pokrzywkowa wysypka, skóra jest ciepła, zaczerwieniona i sucha. Bardzo charakterystyczny jest lęk i niepokój pacjenta. Objawy pojawiają się również w układzie oddechowym - obrzęk i przekrwienie prowadzi do zwężenia dróg oddechowych i do problemów z oddychaniem. Również narządy jamy ustnej - język, wargi, gardło - mogą bardzo puchnąć, co też prowadzi do zaburzeń oddychania.

U układzie krążenia mediatory zapalne mogą doprowadzić do typowych symptomów wstrząsu, który nosi nazwę wstrząsu anafilaktycznego. Pojawia się przyspieszenie tętna, spadek ciśnienia do nieoznaczalnych wartości, zaburzenia funkcji nerek i świadomości aż do utraty przytomności. Zgon następuje najczęściej w mechanizmie niewydolności krążeniowo - oddechowej.

Reakcja anafilaktyczna przebiega różnie u różnych osób, ale jest jedna wspólna cecha - powtarzalność. Gdy raz pojawi się gwałtowna i dramatyczna w swym przebiegu reakcja, kolejny kontakt z podejrzanym czynnikiem zakończy się prawdopodobnie powtórką wydarzeń. Dlatego też niezwykle istotnym jest przede wszystkim profilaktyka, czyli możliwie jak najdokładniejsze unikanie alergenu lub odczulanie, jeśli istnieją odpowiednie szczepionki oraz szybkie i skuteczne leczenie objawów wstrząsu.

Małgorzata Kowalska

Literatura:
1) J. Engel: "Kompendium alergii".