Alergiczny nieżyt nosa

Alergicznym nieżytem nosa nazywamy zapalenie błony śluzowej nosa, którego podłoże stanowi alergia, najczęściej powiązana z przeciwciałami klasy IgE.

Chorobę można podzielić ze względu na czas trwania objawów na okresową i przewlekłą oraz ze względu na nasilenie objawów na łagodną, umiarkowaną i ciężką. Kryterium czasowe stanowią cztery dni. Aby określić alergiczny nieżyt nosa jak ciężki, muszą wystąpić zaburzenia snu, utrudnienie wykonywania codziennych czynności, problemy z nauką lub pracą i/lub uciążliwe objawy kliniczne.

Czynnikiem wywołującym chorobę są najczęściej pyłki roślin, roztocza, sierść i wydzieliny zwierząt, grzyby i karaluchy. Objawy mogą również pojawić się po kontakcie z alergenami pokarmowymi oraz taki substancjami, jak lateks czy składniki leków.

W wyniku kontaktu z alergenem z nosa zaczyna wydobywać się wodnista wydzielina, pojawia się kichanie, zatkanie nosa a czasem przewlekły kaszel, który jest skutkiem spływania wydzieliny po tylnej stronie gardła. Towarzyszy temu uporczywy świąd okolicy nosa, upośledzenie lub utrata węchu oraz objawy ogólne, jak spadek koncentracji, zaburzenia snu, ból głowy i podniesiona temperatura. Dodatkowym objawem mogą być cienie pod oczami oraz pocieranie koniuszka nosa ruchem ku górze.

Powikłania alergicznego nieżytu nosa


Alergiczny nieżyt nosa jest chorobą uciążliwą i przewlekłą. Nawet pomimo odpowiedniego leczenia może dojść do powikłań. Jednym z częstszych powikłań jest przewlekłe zapalenie zatok przynosowych. Schorzenie to objawia się długotrwałym i dość silnym bólem głowy i twarzy oraz gęstą wydzieliną z nosa. Zapalenie zatok, poza utrudnieniem codziennego życia, może wikłać się wtórnymi zakażeniami a sporadycznie prowadzi do zapalenia opon mózgowych.

Innym powikłaniem są polipy nosa. Są to gładkie, miękkie i niebolesne wyrośla błony śluzowej, które powstają w miejscach zmienionych zapalnie. Polipy nosa mogą rosnąć do sporych rozmiarów i ograniczać drożność dróg oddechowych. Usuwa się je chirurgicznie lub długotrwale stosując krople steroidowe.

Diagnostyka i leczenie alergicznego nieżytu nosa


Aby rozpoznać alergiczny nieżyt nosa, zwykle wystarcza wywiad i badanie pacjenta, ale czasem wykonuje się badania dodatkowe. U pacjentów z podejrzeniem tej choroby zazwyczaj dodatnie są testy skórne oraz podwyższone jest miano przeciwciał klasy IgE w surowicy krwi. W badaniu endoskopowym nosa (rynoskopia) widoczny jest obrzęk błon śluzowych i obecność śluzowej, wodnistej wydzieliny. Mogą współwystępować polipy. Czasem wykonuje się wymaz z nosa oraz badanie tomografii komputerowej, by ocenić ewentualne zapalenie zatok przynosowych. Udowodniono związek alergicznego nieżytu nosa z występowaniem astmy, dlatego też każdy chory musi przejść diagnostykę w kierunku tego schorzenia.

Leczenie niefarmakologiczne alergicznego nieżytu nosa polega na unikaniu kontaktu z alergenem, płukaniu nosa roztworem soli fizjologicznej. Stosuje się również steroidy donosowo oraz inne leki obkurczające naczynia krwionośne w nosie a przez to zmniejszające obrzęk. W sytuacjach ekstremalnych można również operacyjnie zmniejszyć rozmiar małżowin nosowych oraz wyprostować krzywą przegrodę nosową.

Małgorzata Kowalska

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne".