Alergia na leki

Reakcja nadwrażliwości na dany lek jest sytuacją stosunkową często i może być przyczyną groźnych powikłań, chociaż zazwyczaj objawy jej są umiarkowane. Mechanizm powstawania nadwrażliwości może mieć charakter zarówno alergiczny jak i niealergiczny. Typ alergiczny związany jest z przeciwciałami w klasie IgE. Obraz kliniczny tych dwóch typów choroby nie odbiega od siebie i zwykle są one omawiane razem.

Alergia na leki występuje u około 6-10% pacjentów spośród 25%, u których pojawiają się jakiekolwiek reakcje niepożądane po zażyciu leków. W zasadzie każdy lek może uczulić i po każdym leku może dojść do wystąpienia objawów nadwrażliwości. Jednak częściej reakcja występuje w sytuacji, gdy lek ma dużą masę cząsteczkową lub gdy jest podawany pozajelitowo (na skórę, dożylnie, domięśniowo). Istotną rolą grają tu również czynniki genetyczne, jak chociażby atopia czy mutacje genów odpowiedzialnych za metabolizm leków. Również współistniejące zakażenia wirusowe, zwłaszcza wirusem EBV (wywołującym mononukleozę zakaźną) oraz wirusem HIV.

Objawy kliniczne nadwrażliwości na leki


Objawy kliniczne nadwrażliwości na leki można podzielić na reakcje ogólnoustrojowe oraz narządowe. Do reakcji ogólnoustrojowych możemy zaliczyć wystąpienie reakcji anafilaktycznej, choroby posurowiczej, gorączki polekowej, zapalenia naczyń oraz tocznia polekowego. Choroby te nie zawsze są powiązane z przyjęciem leków, jednak zażycie medykamentów są jedną z głównych przyczyn.

Jeżeli zaś mowa o reakcjach narządowych, najczęściej występują zmiany skórne w postaci pokrzywek lub specyficznych osutek polekowych. Objawy mogą dotknąć również układu krwiotwórczego - występuje wtedy niedokrwistość hemolityczna (nadmierny rozpad czerwonych krwinek), granulocytopenia (spadek liczby granulocytów, częsta po pyralginie) oraz małopłytkowość. Może też dojść do zapalenia nerek, zarówno kłębuszkowego jak i śródmiąższowego. Niekiedy dochodzi do uszkodzenia wątroby, objawów nieżytu nosa oraz do objawów ze strony układu oddechowego. Może również dołączyć się zapalenie mięśnia sercowego.

Małgorzata Kowalska

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne".